Projektowanie obiektów budowlanych wymaga spełnienia określonych parametrów bezpieczeństwa, w tym zapewnienia drzwiom odpowiedniej zdolności do zwolnienia w sytuacjach awaryjnych. Wymaganie to dotyczy zarówno konstrukcji drzwi, jak i zastosowanych mechanizmów zwalniających, niezależnie od stopnia automatyzacji zastosowanego w budynku.
Zdolność do zwolnienia drzwi stanowi właściwość układu drzwiowego, która umożliwia natychmiastowe otwarcie skrzydła przy braku zasilania, aktywacji systemu ewakuacyjnego lub wystąpieniu sytuacji awaryjnej. Parametr ten ocenia się pod kątem skuteczności mechanizmów zwalniających, oporów ruchu skrzydeł oraz kompatybilności z systemami kontroli dostępu i zabezpieczeniami budynku. W obiektach o dużej przepustowości wymóg ten ma charakter krytyczny z uwagi na konieczność zapewnienia niezakłóconej ewakuacji.
Stosowane urządzenia i mechanizmy muszą być zgodne z odpowiednimi normami europejskimi, w szczególności:
PN-EN 1125 – dotycząca urządzeń antypanicznych z listwą naciskową,
PN-EN 179 – dotycząca urządzeń awaryjnych uruchamianych klamką lub płytką naciskową.
Normy te określają parametry minimalne dotyczące siły operacyjnej, odporności na obciążenia, trwałości, odporności korozyjnej oraz prawidłowego działania w warunkach awaryjnych. Zgodność z wymaganiami normatywnymi pozwala na stosowanie urządzeń na drogach i wyjściach ewakuacyjnych.
Dobór rozwiązania zwalniającego wymaga analizy następujących parametrów konstrukcyjnych:
rodzaj urządzenia zwalniającego – określenie typu mechanizmu zgodnego z przeznaczeniem drzwi (awaryjne/antypaniczne) oraz przewidywanym obciążeniem ruchu,
konstrukcja skrzydła i ościeżnicy – uwzględnienie grubości profilu, sztywności, rodzaju zawiasów oraz dopuszczalnych kątów otwarcia; parametry te wpływają na siłę potrzebną do zwolnienia i przesunięcia skrzydła,
warunki użytkowania – analiza środowiska pracy, liczby cykli, sposobu integracji z systemami bezpieczeństwa oraz wymaganego czasu reakcji.
Poprawne działanie drzwi ewakuacyjnych zależy nie tylko od konstrukcji, ale również od znajomości zasad ich eksploatacji przez personel obiektu. Szkolenie użytkowników w zakresie procedur ewakuacyjnych oraz stosowanie materiałów instruktażowych (np. symulacji wideo) stanowi istotny element oceny ryzyka i wpływa na efektywność działania systemu w sytuacji rzeczywistej.
Od 2018 roku esco Polska stosuje obliczeniową metodę określania Zdolności Do Zwalniania (ZDZ) dla różnych konfiguracji skrzydeł drzwiowych (czynnych i biernych). Metoda ta pozwala na przeprowadzenie analizy parametrów geometrycznych i mechanicznych, co umożliwia precyzyjne dopasowanie konstrukcji do wymagań użytkowych oraz specyfikacji obiektu. Rozwiązanie to jest szczególnie istotne przy projektach wymagających niestandardowych szerokości skrzydeł lub nietypowych konfiguracji.
