Ochrona przeciwpożarowa budynków stanowi jeden z podstawowych elementów wpływających na bezpieczeństwo ludzi oraz ochronę mienia. Istotną rolę w tym zakresie odgrywają normy dotyczące badań odporności ogniowej wyrobów budowlanych. W szczególności normy PN-EN 1363-1 oraz PN-EN 1634-1 stanowią podstawę oceny właściwości ogniowych drzwi, bram, okien otwieralnych oraz innych zamknięć przeciwpożarowych.

W artykule przedstawiamy zakres obu norm, ich zastosowanie oraz znaczenie w praktyce projektowej i certyfikacyjnej.

PN-EN 1363-1 – Badania odporności ogniowej – Wymagania ogólne

Norma PN-EN 1363-1 określa ogólne zasady prowadzenia badań odporności ogniowej oraz warunki badawcze stosowane podczas testowania elementów budowlanych. Jest to norma bazowa, wykorzystywana w połączeniu z normami szczegółowymi dotyczącymi konkretnych wyrobów i systemów budowlanych.

Dokument definiuje m.in.:

  • warunki prowadzenia badań ogniowych,
  • wymagania dotyczące pieców badawczych,
  • standardową krzywą temperatura–czas,
  • sposób przygotowania próbek badawczych,
  • ogólne kryteria oceny odporności ogniowej.

Kluczowe aspekty normy PN-EN 1363-1

Zakres

Norma obejmuje ogólne metody badania odporności ogniowej elementów budowlanych mających ograniczać oddziaływanie ognia i wysokiej temperatury pomiędzy strefami pożarowymi.

Procedury badawcze

Dokument szczegółowo opisuje warunki przeprowadzania badań, w tym:

  • sposób montażu próbek,
  • rozmieszczenie termopar,
  • warunki nagrzewania,
  • pomiar parametrów podczas testu.

Kryteria oceny

Norma definiuje podstawowe kryteria oceny odporności ogniowej, takie jak:

  • E – szczelność ogniowa,
  • I – izolacyjność ogniowa,
  • W – ograniczenie promieniowania.

Na ich podstawie określa się klasy odporności ogniowej, np. EI30, EI60 czy EI120.

PN-EN 1634-1 – Badania odporności ogniowej drzwi, bram i okien otwieralnych

Norma PN-EN 1634-1 określa metody badania odporności ogniowej:

  • drzwi przeciwpożarowych,
  • bram,
  • zamknięć przeciwpożarowych,
  • otwieralnych okien,
  • elementów okuć i osprzętu.

Norma ta jest stosowana w połączeniu z PN-EN 1363-1, która definiuje ogólne warunki prowadzenia badań ogniowych.

W zakresie dymoszczelności norma współpracuje również z PN-EN 1634-3, odnoszącą się do badań przenikania dymu.

Kluczowe aspekty normy PN-EN 1634-1

Zakres

Norma obejmuje badanie drzwi, bram i innych zamknięć przeciwpożarowych przeznaczonych do montażu w przegrodach budowlanych.

Metody badawcze

Badania mają na celu określenie:

  • czasu zachowania szczelności ogniowej,
  • izolacyjności ogniowej,
  • zdolności wyrobu do zachowania szczelności oraz izolacyjności ogniowej podczas oddziaływania ognia.

Kryteria oceny

Ocena skuteczności wyrobów prowadzona jest na podstawie określonych parametrów odporności ogniowej oraz — w przypadku wyrobów dymoszczelnych — zdolności do ograniczania przenikania dymu.

Zastosowanie norm w praktyce

Normy PN-EN 1363-1 oraz PN-EN 1634-1 mają istotne znaczenie w procesie projektowania, badań i certyfikacji wyrobów stosowanych w ochronie przeciwpożarowej budynków. Są powszechnie wykorzystywane przez producentów stolarki przeciwpożarowej, laboratoria badawcze oraz projektantów.

Przykładowe zastosowania

Drzwi przeciwpożarowe

Badania i certyfikacja drzwi, które muszą zachować określone właściwości ogniowe przez wymagany czas, np. 30, 60 lub 120 minut.

Okna przeciwpożarowe

Ocena odporności ogniowej okien przeznaczonych do stosowania w przegrodach wymagających ochrony przeciwpożarowej.

Bramy i zamknięcia przeciwpożarowe

Testowanie systemów mających ograniczać oddziaływanie ognia i wysokiej temperatury pomiędzy strefami pożarowymi.

Systemy dymoszczelne

Weryfikacja zdolności wyrobów do ograniczania przenikania dymu, co ma istotne znaczenie dla bezpieczeństwa dróg ewakuacyjnych.

Znaczenie klasyfikacji ogniowej

Wyniki badań odporności ogniowej klasyfikowane są zgodnie z normą PN-EN 13501-2. Klasyfikacja określa czas, przez jaki dany wyrób zachowuje wymagane właściwości podczas oddziaływania ognia.

Najczęściej spotykane klasy to:

  • EI30 – zachowanie szczelności i izolacyjności ogniowej przez 30 minut,
  • EI60 – zachowanie szczelności i izolacyjności ogniowej przez 60 minut,
  • EI120 – zachowanie szczelności i izolacyjności ogniowej przez 120 minut.

W przypadku wyrobów dymoszczelnych stosowane są również klasy:

  • Sa,
  • S200.

Klasy Sa i S200 określają poziom ograniczenia przenikania dymu odpowiednio w temperaturze otoczenia oraz w temperaturze 200°C.

Wnioski

Normy PN-EN 1363-1 oraz PN-EN 1634-1 stanowią podstawę oceny odporności ogniowej wyrobów stosowanych w budownictwie. Dzięki ujednoliconym metodom badań możliwe jest projektowanie oraz certyfikacja rozwiązań skutecznie ograniczających skutki pożaru i zwiększających bezpieczeństwo użytkowników budynków.

Prawidłowe stosowanie tych norm ma istotne znaczenie zarówno na etapie projektowania obiektów, jak i podczas doboru certyfikowanych systemów przeciwpożarowych.