W praktyce projektowej i wykonawczej często pojawia się pytanie, czy wszystkie drzwi automatyczne muszą spełniać wymagania normy PN-EN 16005. Odpowiedź nie jest jednoznaczna i zależy przede wszystkim od tego, czy dany wyrób mieści się w zakresie stosowania tej normy, a także od rodzaju drzwi oraz ich przeznaczenia.

Czym jest norma PN-EN 16005?

Norma PN-EN 16005 „Drzwi z napędem – Bezpieczeństwo użytkowania – Wymagania i metody badań” określa wymagania dotyczące bezpiecznego użytkowania drzwi wyposażonych w napęd automatyczny. Jej celem jest ograniczenie ryzyka urazów poprzez określenie zasad projektowania, montażu, uruchomienia oraz weryfikacji bezpieczeństwa działania drzwi z napędem.

Dokument opisuje między innymi wymagania dotyczące wykrywania obecności użytkowników, ograniczania sił oddziałujących na użytkownika, zabezpieczeń przed zgnieceniem, uderzeniem i pochwyceniem oraz metod sprawdzania poprawności działania systemów bezpieczeństwa.

Czy stosowanie normy PN-EN 16005 jest obowiązkowe?

PN-EN 16005 jest normą techniczną, a nie przepisem prawa. Jej stosowanie nie wynika wprost z obowiązku ustawowego. W praktyce stanowi jednak powszechnie uznany zbiór wymagań technicznych, który pozwala wykazać, że drzwi automatyczne zostały zaprojektowane, wykonane i uruchomione zgodnie z aktualnym stanem wiedzy technicznej oraz zasadami bezpiecznego użytkowania.

Spełnienie wymagań normy jest również jednym z najczęściej stosowanych sposobów wykazania, że producent lub wykonawca zapewnił odpowiedni poziom bezpieczeństwa użytkowania wyrobu. Z tego względu norma jest szeroko stosowana przez producentów, projektantów, wykonawców oraz firmy serwisujące drzwi automatyczne.

Kiedy norma PN-EN 16005 ma zastosowanie?

Norma znajduje zastosowanie przede wszystkim do drzwi z napędem automatycznym przeznaczonych do ruchu pieszego, takich jak:

  • drzwi przesuwne,
  • drzwi rozwierane,
  • drzwi składane,
  • drzwi obrotowe z napędem – w zakresie objętym normą.

Została opracowana przede wszystkim z myślą o nowych instalacjach. Może być również stosowana podczas modernizacji istniejących drzwi, jeżeli zakres wykonywanych zmian wpływa na bezpieczeństwo użytkowania lub wymaga ponownej oceny zastosowanych rozwiązań.

W praktyce oznacza to, że większość automatycznych wejść do budynków użyteczności publicznej, biurowców, szpitali, hoteli, galerii handlowych czy obiektów administracyjnych powinna być projektowana i wykonywana zgodnie z wymaganiami PN-EN 16005, o ile mieści się w zakresie stosowania tej normy.

Kiedy norma nie ma zastosowania?

Nie każde urządzenie wyposażone w napęd automatyczny podlega wymaganiom PN-EN 16005. Norma nie obejmuje między innymi:

  • bram przeznaczonych do ruchu pojazdów,
  • bram przemysłowych, garażowych i posesyjnych, dla których zastosowanie mają odrębne normy, w szczególności seria PN-EN 12453,
  • wind i innych urządzeń dźwigowych, objętych między innymi serią norm EN 81,
  • drzwi stanowiących element maszyn,
  • niektórych specjalistycznych konstrukcji objętych odrębnymi wymaganiami technicznymi.

W takich przypadkach zastosowanie mają inne normy oraz przepisy właściwe dla danej grupy wyrobów.

Czy istnieją wyjątki?

Sam fakt wyposażenia drzwi w napęd automatyczny nie oznacza jeszcze, że dany wyrób podlega wymaganiom PN-EN 16005. Każdy przypadek należy ocenić indywidualnie, uwzględniając zakres stosowania normy oraz charakter planowanej instalacji.

Znaczenie mają między innymi:

  • sposób uruchamiania drzwi,
  • dostępność dla użytkowników,
  • miejsce instalacji,
  • przewidywany sposób eksploatacji,
  • możliwość kontaktu użytkownika z poruszającym się skrzydłem.

Przykładowo drzwi użytkowane wyłącznie przez przeszkolony personel w strefach technicznych mogą wymagać odmiennej oceny ryzyka i doboru środków bezpieczeństwa niż drzwi wejściowe przeznaczone dla ogółu użytkowników budynku.

PN-EN 16005 a oznakowanie CE

Jednym z najczęściej spotykanych nieporozumień jest utożsamianie zgodności z normą PN-EN 16005 z obowiązkiem oznakowania CE.

Sama norma PN-EN 16005 nie stanowi podstawy do oznakowania wyrobu znakiem CE. Obowiązek oznakowania CE wynika z przepisów unijnych oraz zastosowania właściwej normy zharmonizowanej dla danej grupy wyrobów.

W przypadku drzwi z napędem przeznaczonych do ruchu pieszego kluczowe znaczenie ma norma PN-EN 16361, zharmonizowana z rozporządzeniem CPR (Construction Products Regulation). To ona stanowi podstawę do sporządzenia deklaracji właściwości użytkowych oraz oznakowania wyrobu znakiem CE zgodnie z wymaganiami CPR.

Jednocześnie spełnienie wymagań PN-EN 16005 pozostaje kluczowym elementem zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników podczas eksploatacji drzwi automatycznych.

Zgodność z normami kluczem

Nie każde drzwi automatyczne muszą spełniać wymagania normy PN-EN 16005. Dokument znajduje zastosowanie przede wszystkim do drzwi z napędem przeznaczonych do ruchu pieszego, których użytkowanie wiąże się z możliwością kontaktu użytkownika z poruszającym się skrzydłem. Istnieją jednak wyłączenia oraz sytuacje, w których zastosowanie mają inne normy lub przepisy techniczne.

Warto również pamiętać, że zgodność z normą PN-EN 16005 nie jest równoznaczna z oznakowaniem CE. Są to dwa odrębne zagadnienia – pierwsze dotyczy bezpieczeństwa użytkowania drzwi z napędem, drugie potwierdza zgodność wyrobu z wymaganiami europejskich przepisów regulujących jego wprowadzenie do obrotu.

Każdą inwestycję należy zatem analizować indywidualnie, uwzględniając przeznaczenie drzwi, sposób ich użytkowania oraz obowiązujące przepisy i właściwe normy techniczne. Pozwala to nie tylko spełnić wymagania formalne, ale przede wszystkim zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa użytkowników oraz dobrać rozwiązania odpowiednie do konkretnego zastosowania.

Dół formularza