1. CPR jako kluczowe otoczenie regulacyjne dla automatyki drzwiowej

Construction Products Regulation (CPR), czyli rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady regulujące zasady wprowadzania wyrobów budowlanych na rynek Unii Europejskiej (UE), zostało pierwotnie ustanowione Rozporządzeniem (UE) nr 305/2011, a następnie zreformowane nowym Rozporządzeniem (UE) 2024/3110. Nowe CPR będzie wdrażane stopniowo, a zasadnicza część jego przepisów zacznie mieć zastosowanie od 2026 r. i w kolejnych latach.

Dla sektora automatyki drzwiowej – obejmującego napędy drzwiowe, systemy sterowania, okucia, zamki oraz kompletne zestawy drzwiowe – CPR stanowi kluczowe ramy regulacyjne w zakresie:

  • zgodności wyrobów z wymaganiami bezpieczeństwa,
  • odpowiedzialności producentów oraz podmiotów wprowadzających wyroby do obrotu,
  • dokumentacji technicznej i deklarowania właściwości użytkowych,
  • nadzoru rynku oraz odpowiedzialności prawnej.

W tym kontekście zgodność regulacyjna (compliance) staje się jednym z istotnych czynników kształtujących konkurencyjność w sektorze automatyki drzwiowej.

 

  1. Zakres CPR w kontekście automatyki drzwiowej

Zgodnie z CPR regulacja obejmuje wyroby budowlane przeznaczone do trwałego wbudowania w obiekt budowlany, o ile są one objęte normą zharmonizowaną lub Europejską Oceną Techniczną (ETA – European Technical Assessment), czyli dobrowolną procedurą oceny dla wyrobów nieobjętych normą zharmonizowaną.

W praktyce funkcjonowania sektora automatyki drzwiowej CPR może obejmować w szczególności:

  • kompletne drzwi automatyczne (np. przesuwne, rozwierne, teleskopowe),
  • zestawy drzwiowe zawierające napęd, okucia oraz elementy sterujące,
  • elementy systemowe wpływające na zasadnicze właściwości użytkowe drzwi, takie jak:
    • bezpieczeństwo użytkowania,
    • odporność mechaniczna,
    • trwałość,
    • odporność ogniowa (jeżeli jest deklarowana).

Jednocześnie należy podkreślić, że:

  • pojedyncze napędy, centrale sterujące lub komponenty elektroniczne oferowane jako samodzielne wyroby mogą podlegać innym regulacjom UE, takim jak przepisy dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej (EMC – Electromagnetic Compatibility) czy bezpieczeństwa elektrycznego (LVD – Low Voltage Directive),
  • znaczenie CPR rośnie na poziomie systemowym, gdy poszczególne komponenty są integrowane w wyrób budowlany wprowadzany do obrotu jako całość.

Takie podejście odzwierciedla rosnące znaczenie rozwiązań systemowych w automatyce drzwiowej.

 

  1. Obowiązki wynikające z CPR 305/2011 istotne dla automatyki drzwiowej

W ramach CPR 305/2011 kluczowe znaczenie dla automatyki drzwiowej mają:

  • Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP – Declaration of Performance), umożliwiająca projektantom, inwestorom i wykonawcom ocenę przydatności systemów drzwiowych w konkretnych zastosowaniach,
  • oznakowanie CE (Conformité Européenne), potwierdzające zgodność wyrobu z normami zharmonizowanymi lub ETA,
  • ocena i weryfikacja stałości właściwości użytkowych (AVCP – Assessment and Verification of Constancy of Performance), wpływająca na zakres badań, certyfikacji i nadzoru,
  • odpowiedzialność producentów i dystrybutorów, obejmująca również podmioty wprowadzające do obrotu zestawy systemowe pod własną nazwą lub marką.

Spełnienie tych wymogów stanowi warunek legalnego stosowania systemów automatyki drzwiowej na rynku UE.

 

  1. Nowe CPR 2024/3110 – kluczowe zmiany dla automatyki drzwiowej

Nowe Rozporządzenie (UE) 2024/3110 wprowadza systemową zmianę podejścia do wyrobów budowlanych, istotną również dla sektora automatyki drzwiowej.

Podejście systemowe

Nowe CPR wzmacnia traktowanie wyrobów jako kompletnych systemów, co ma szczególne znaczenie dla:

  • drzwi automatycznych,
  • zestawów drzwiowych zintegrowanych z kontrolą dostępu,
  • rozwiązań łączących elementy mechaniczne, automatyczne i elektroniczne.

Cyfryzacja dokumentacji – Digital Product Passport

Nowe CPR przewiduje stopniową cyfryzację dokumentacji wyrobów budowlanych. W zależności od grupy wyrobów i aktów delegowanych Komisji Europejskiej, wybrane systemy drzwiowe mogą podlegać wymogom Digital Product Passport (DPP – Cyfrowy Paszport Produktu), czyli cyfrowego zbioru informacji obejmującego:

  • dostęp do dokumentacji technicznej,
  • dane dotyczące zgodności, właściwości użytkowych i środowiskowych,
  • informacje odnoszące się do cyklu życia produktu.

Takie rozwiązania mogą ułatwiać integrację dokumentacji z procesami BIM (Building Information Modeling) oraz innymi cyfrowymi narzędziami projektowymi.

Wymogi środowiskowe

Nowe CPR zwiększa znaczenie:

  • trwałości wyrobów,
  • możliwości ich serwisowania i modernizacji,
  • oceny wpływu produktu w całym cyklu życia, określanej jako LCA (Life Cycle Assessment – ocena cyklu życia), w zakresie przewidzianym przez CPR oraz akty wykonawcze.

W praktyce sprzyja to rozwiązaniom trwałym, energooszczędnym i modułowym.

Rozszerzona odpowiedzialność

Zakres obowiązków compliance zostaje rozszerzony i obejmuje nie tylko producentów, lecz także:

  • importerów,
  • dystrybutorów,
  • podmioty wprowadzające wyroby budowlane do obrotu pod własną marką.

 

  1. Wpływ nowych regulacji na rynek automatyki drzwiowej

Skutki bezpośrednie:

  • wzrost wymagań dokumentacyjnych dla kompletnych systemów drzwiowych,
  • konieczność integracji dokumentacji mechanicznej, elektrycznej i cyfrowej,
  • większa rola testów bezpieczeństwa użytkowania i trwałości.

Skutki pośrednie:

  • podniesienie jakości systemów dostępnych na rynku,
  • wzrost zaufania inwestorów do certyfikowanych rozwiązań,
  • preferowanie dostawców oferujących kompletne i zgodne systemy.

Automatyka drzwiowa będzie jednocześnie podlegać kumulacji regulacji, w tym:

  • CPR,
  • rozporządzeniu maszynowemu,
  • przepisom dotyczącym cyberbezpieczeństwa,
  • regulacjom ekoprojektu, w szczególności Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), które określają wymagania projektowe dotyczące trwałości, naprawialności i wpływu środowiskowego produktów.

 

  1. Wnioski dla rynku

Nowe ramy CPR:

  • wzmacniają znaczenie kompletnych, certyfikowanych systemów drzwiowych,
  • premiują podmioty oferujące pełną dokumentację i wysoki poziom zgodności regulacyjnej,
  • zwiększają rolę automatyki drzwiowej jako elementu bezpieczeństwa i funkcjonalności budynków.

Dla inwestorów, projektantów i wykonawców oznacza to:

  • mniejsze ryzyko prawne i projektowe,
  • większą przejrzystość dokumentacji technicznej,
  • łatwiejszą ocenę zgodności rozwiązań z aktualnymi i przyszłymi wymaganiami UE.

Zachęcamy również do zapoznania się z publikacją definiującą CPR – https://esco.com.pl/cpr-rozporzadzenie-w-sprawie-wyrobow-budowlanych/